De Gruyter-pand

Wat zijn wij trots op ons monumentale pand! 

Ons pand was een van de twintig De Gruyter-winkels in Utrecht: andere zaten onder meer in de Twijnstraat, Burgemeester Reigerstraat, Kanaalstraat en aan de Amsterdamsestraatweg en het Vredenburg. Het De Gruyter-concern werd in 1818 opgericht. Het komt van oorsprong uit Den Bosch, maar de succesvolle winkelformule startte aan het Vredenburg. Halverwege de vorige eeuw telde het concern 550 filialen. Doordat niet tijdig werd ingespeeld op de veranderende wensen van de consument (breed assortiment van merkartikelen en zelfbediening), sloot het concern in 1977 de deuren.

Luxe uitstraling

De Gruyter-winkels hadden een luxueuze inrichting met kristallen kroonluchters en marmeren toonbanken. Andere kenmerken waren de bijzonder mooie winkelpuien, de verse koffiegeur en het 'Snoepje van de Week' voor de kinderen. De naam van de zaak stond altijd in grote Jugendstil-letters op de gevel. Ook op onze gevel is deze (weer) duidelijk te zien.

Tableaus

Veertig winkels hadden keramieken tegeltableaus met Brabantse landschappen en exotische taferelen, gemaakt door het Utrechtse bedrijf Holland. Alleen in ons pand, dat werd geopend in 1911, zijn deze tableaus nog in originele staat te zien. Het pand en de tableaus zijn een gemeentelijk monument.

Filmpje 'Van Rossum vertelt: Utrechts Blauw'

Dit filmpje gaat over de Utrechtse tegeltjes, die eeuwenlang huizen in binnen- en buitenland sierden. In Utrecht zijn bijna vier eeuwen non-stop tegels gemaakt en beschilderd. Het is een industrie die vele bloeiperioden heeft gekend en die Utrecht pas in de jaren '90 heeft verlaten.

De enorme vraag naar tegels ontstaat in de 17de eeuw. Tegels zijn hittebestendig, vochtwerend en gemakkelijk afneembaar; hygiënisch dus. Kortom, de ideale wandversiering. Veel Utrechtse tegels werden geëxporteerd naar het platteland. Maar ook in het buitenland is er vraag naar de blauwwitte Utrechtse tegeltjes. De tegels zijn zelfs terug te vinden in paleizen in Rusland en Polen. Maarten van Rossum gaat op zoek naar de sporen die de tegelgeschiedenis in Utrecht heeft achtergelaten. De twee bekendste tegelfabrieken van Utrecht waren 'Holland' en 'Westraven'. Tegelfabriek Holland is bekend geworden door de enorme jugendstil-tegeltableaus die vele kruidenierszaken sierden, zoals die van De Gruyter.

Een deel van deze uitzending werd bij ons in het pand opgenomen!